Πιθανότατα από φυσικά αίτια, κάποια ασθένεια, νόσησε και τελικά πέθανε το κουτάβι που ζούσε εδώ και περίπου δύο μήνες μαζί με μια αγέλη λύκων στον νομό Θεσσαλονίκης.
Το ζώο πριν από μερικές ημέρες έδειξε ότι δεν είναι καλά και σύντομα κατέληξε. Σήμερα βρέθηκε και το πτώμα του. Πέρα από το σκυλάκι νεκρά ή εξαφανισμένα είναι και τα πέντε από τα έξι λυκάκια της φετινής γέννας που έκανε η λύκαινα, η οποία επίσης συμβίωνε με το κουτάβι.
Την εξέλιξη της συμβίωσης των λύκων με το συγκεκριμένο σκυλάκι, κάτι ιδιαιτέρως ασυνήθιστο διεθνώς, παρατηρούσε ο Θεόδωρος Κομηνός, που είναι ζωολόγος και διδάκτωρ βιολογίας του Α.Π.Θ.
Με τη χρήση ντρόουν καταγράφει τη συμπεριφορά λύκων οι οποίοι ζουν σε περιοχές της βόρειας Ελλάδας και στον νομό Θεσσαλονίκης και συχνά επισημαίνει τις προβληματικές συμπεριφορές των ανθρώπων και τις επιπτώσεις τους στα άγρια είδη.
Η συγκεκριμένη αγέλη λύκων ζει σε περιοχή κοντά σε κτηνοτροφικές μονάδες γιατί εκεί παρανόμως κτηνοτρόφοι για να μην επωμιστούν το κόστος υγειονομικής ταφής ζώων που πεθαίνουν πετούν τα πτώματα σε κοντινή απόσταση από τις στάνες τους με αποτέλεσμα οι λύκοι εκεί να έχουν σταματήσει να κυνηγούν και να έχουν μάθει να τρώνε μόνο τα ήδη νεκρά ζώα αλλά και να μην εκπαιδεύουν τα λυκόπουλα τους στο κυνήγι, αφού η εύρεση τροφής είναι εύκολη και χωρίς κόπο. Ανάμεσα στους λύκους και στον σκύλο δεν υπήρχε όπως όλα δείχνουν ανταγωνισμός για την τροφή καθώς την έβρισκαν εύκολα χωρίς κόπο…
Ο κ. Κομηνός μέσα από τη σελίδα του στο facebook «Golden Jackal Canis aureus and Wolf Canis lupus - in Greece» παρουσιάζει βίντεο με αυτήν την ασυνήθιστη συμπεριφορά αυτής της οικογένειας των λύκων και αξίζει να τα δείτε.
Το νεαρό σκυλάκι κατέληξε όχι γιατί του επιτέθηκαν οι λύκοι όπως πολλοί θα περίμεναν. Αντιθέτως μέχρι τέλους ένα λυκάκι πλησίαζε το ανήμπορο πια κουτάβι για να το παρακινήσει να παίξουν όπως έκαναν εδώ και 40 μέρες, όμως ο λευκός μικρούλης δεν μπορούσε ποια να ανταποκριθεί… Στη φύση ο κύκλος της ζωής είναι ανελέητος.
Η συγκεκριμένη οικογένεια λύκων και παλιότερα είχε επαφές με σκύλο στην ίδια περιοχή, όπως έχει επισημάνει στο www.zoosos.gr o κ. Κομηνός. Σε βίντεο τον Δεκέμβριο του 2025 έχει καταγραφεί λύκαινα να θηλάζει ένα μαύρο σκυλάκι.
«Το μαύρο κουτάβι που το θήλαζε η λύκαινα διαπιστώσαμε πως πέθανε λόγω καιρικών συνθηκών. Ήταν πολύ μικρότερο από το άσπρο, μερικών εβδομάδων και οι καιρικές συνθήκες τον Φεβρουάριο ήταν πολύ άσχημες. Για ημέρες είχαμε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και συνεχή βροχή. Οι λύκοι δεν μπορούσαν να προστατέψουν το σκυλάκι όσο χρειαζόταν και πέθανε από το κρύο. Κατά τη νεκροψία και νεκροτομή δεν διαπιστώθηκαν κάποια σημάδια εξωτερικής βίαιης αντιμετώπισης, μόνο κάποια σκουλήκια που βρήκαμε στα όργανα του.» μας εξήγησε.
«Το τέλος μιας μοναδικής ιστορίας»
«Το τέλος μιας μοναδικής ιστορίας. Το λευκό κουτάβι δεν ζει πια!!!!.
Δυστυχώς, η ιστορία του λευκού κουταβιού έφτασε στο τέλος της.
Για τουλάχιστον σαράντα ημέρες από την πρώτη καταγραφή μας –και πιθανότατα για περισσότερες από πενήντα συνολικά– το μικρό σκυλάκι συμβίωσε με μια άγρια οικογένεια λύκων, χαρίζοντάς μας μία από τις πιο ασυνήθιστες συμπεριφορικές παρατηρήσεις που έχουμε καταγράψει όλα αυτά τα χρόνια.
Μέχρι πριν από έξι ημέρες, το κουτάβι έδειχνε να βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση. Έπαιζε με τα λυκόπουλα, ακολουθούσε τη λύκαινα ψάχνοντας για ποντίκια και ακρίδες και γενικά κινούνταν φυσιολογικά μαζί με την αγέλη.
Πριν από τρεις ημέρες, όμως, η εικόνα του ήταν τελείως διαφορετική. Το καταγράψαμε εμφανώς καταβεβλημένο, με έντονη διάρροια και χωρίς σχεδόν καθόλου διάθεση να κινηθεί. Όλα δείχνουν ότι εκδηλώθηκε κάποιο σοβαρό γαστρεντερικό πρόβλημα, το οποίο θα μπορούσε να οφείλεται σε διάφορες αιτίες, όπως παρασιτική λοίμωξη, βακτηριακή μόλυνση, κατανάλωση αλλοιωμένης τροφής ή ακόμη και στο στρες από την προσαρμογή του σε ένα άγριο περιβάλλον. Ωστόσο, χωρίς τις απαραίτητες εξετάσεις, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την ακριβή αιτία του θανάτου του και οποιαδήποτε εκτίμηση θα ήταν απλώς μια υπόθεση.
Το κουτάβι απομονώθηκε σε ένα σημείο της περιοχής και δεν σηκώθηκε ξανά.
Σήμερα το πρωί το βρήκαμε νεκρό, ακριβώς στο ίδιο σημείο.
Μία από τις τελευταίες εικόνες που καταγράψαμε ήταν ιδιαίτερα συγκινητική, χωρίς ωστόσο να χρειάζεται να της αποδώσουμε ανθρώπινες ερμηνείες. Ένας από τους νεαρούς λύκους, με τον οποίο το κουτάβι έπαιζε σχεδόν καθημερινά και ο οποίος αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα στο ένα του πόδι, πλησίασε το κουτάβι και προσπάθησε να το παρακινήσει να παίξουν, όπως συνήθιζαν όλες αυτές τις ημέρες. Το μικρό, όμως, δεν είχε πλέον τη δύναμη να ανταποκριθεί.
Δεν προχωρήσαμε στη συλλογή του νεκρού ζώου. Η αποσύνθεση είχε ήδη ξεκινήσει, ενώ οποιαδήποτε προσέγγιση του σημείου θα προκαλούσε περιττή όχληση στην οικογένεια των λύκων. Θεωρήσαμε ότι, σε αυτή τη φάση, ο σεβασμός προς τα άγρια ζώα και η αποφυγή κάθε άσκοπης παρέμβασης ήταν η σωστή επιλογή.
Η ιστορία αυτή μάς υπενθύμισε για ακόμη μία φορά πόσο δύσκολη είναι η επιβίωση στη φύση.
Από τα έξι λυκόπουλα που είχε γεννήσει φέτος η συγκεκριμένη λύκαινα, μέχρι σήμερα γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι έχει επιζήσει μόνο ένα. Ένα σκοτώθηκε από αυτοκίνητο, δύο βρέθηκαν νεκρά – πιθανότατα λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας – ενώ δύο ακόμη εξαφανίστηκαν χωρίς να μπορέσουμε ποτέ να διαπιστώσουμε τι απέγιναν.
Το λευκό κουτάβι προστέθηκε τελικά και αυτό στη μακρά λίστα των απωλειών.
Στη φύση, η γέννηση είναι μόνο η αρχή. Η ενηλικίωση είναι το πραγματικά δύσκολο κομμάτι.
Για λίγες εβδομάδες, αυτό το μικρό λευκό κουτάβι κατάφερε να γίνει μέρος μιας οικογένειας λύκων και μας χάρισε μία από τις πιο ασυνήθιστες συμπεριφορικές παρατηρήσεις που έχουμε καταγράψει ποτέ.
Δεν άλλαξε τους κανόνες της φύσης.
Άλλαξε όμως, ίσως, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις σχέσεις μεταξύ λύκων και σκύλων.
Είναι γεγονός ότι αυτή η εξέλιξη μάς στεναχώρησε πολύ. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες όλα έδειχναν να εξελίσσονται ομαλά και τίποτα δεν προμήνυε αυτό που θα ακολουθούσε.
Ίσως γι' αυτό μας στοίχισε τόσο πολύ η απώλειά του. Για περισσότερες από σαράντα ημέρες το παρακολουθούσαμε σχεδόν καθημερινά, βλέποντας την ιστορία του να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας.
Καλό ταξίδι, μικρέ...».
Γιατί δεν επεμβήκαμε;
«Γιατί δεν επεμβήκαμε;
Τις τελευταίες ώρες δεχθήκαμε αρκετά μηνύματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό και διαβάσαμε αρκετά σχόλια, σχετικά με τον θάνατο του λευκού κουταβιού που είχε ενταχθεί σε μια οικογένεια λύκων.
Τα περισσότερα ήταν μηνύματα ενδιαφέροντος και συμπαράστασης. Υπήρξαν όμως και αρκετές επικρίσεις, ακόμη και προσωπικές επιθέσεις και ύβρεις, με ένα κοινό ερώτημα:
«Γιατί δεν το σώσατε;»
Θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί δεν επεμβήκαμε.
Όχι γιατί αισθανόμαστε την ανάγκη να απολογηθούμε, αλλά γιατί πιστεύω ότι αρκετοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς πραγματικά γίνεται η έρευνα στην άγρια φύση.
Από την πρώτη στιγμή δεν παρακολουθούσαμε απλώς ένα κουτάβι.
Παρακολουθούσαμε μια ολόκληρη οικογένεια λύκων με νεογνά.
Αυτή ήταν η ευθύνη μας.
Όχι μόνο το σκυλί.
Ολόκληρη η οικογένεια, μάλιστα πολύ πριν εμφανιστεί το κουτάβι στην ζωή τους .
Η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που φαντάζονται πολλοί.
Η οικογένεια αυτή δεν ζει σε ένα απομονωμένο δάσος ή μέσα σε μια προστατευόμενη δημόσια έκταση.
Ζει μέσα σε ένα αγροτικό τοπίο.
Σε καλλιέργειες καλαμποκιού, σιτηρών, ηλίανθου και βαμβακιού.
Ανάμεσα σε κτηνοτροφικές μονάδες.
Σε δεκάδες ιδιωτικές ιδιοκτησίες όπου καθημερινά εργάζονται άνθρωποι.
Δεν πρόκειται για χώρο όπου μπορεί κάποιος να μπει όποτε θέλει και να οργανώσει μια επιχείρηση σύλληψης ενός ζώου.
Για να εντοπιστεί το κουτάβι θα απαιτούνταν μια οργανωμένη επιχείρηση με αρκετούς ανθρώπους, οχήματα, κτηνίατρο, ειδικό εξοπλισμό και πολλές ώρες αναζήτησης μέσα σε ιδιωτικές καλλιέργειες.
Μια τέτοια επιχείρηση θα γινόταν αμέσως αντιληπτή, αλλά κυρίως χωρίς κανέναν ουσιαστικό λόγο.
Και το σημαντικότερο;
Θα αποκάλυπτε την παρουσία μιας οικογένειας λύκων με νεογνά σε μια περιοχή όπου μέχρι σήμερα καταφέρνει να επιβιώνει σχεδόν απαρατήρητη.
Και δεν έφταναν αυτά, είχαμε και μια πυρκαγιά στην περιοχή.
Λίγες ημέρες πριν από τον θάνατο του κουταβιού εκδηλώθηκε μεγάλη αγροτική πυρκαγιά κοντά στη φωλιά.
Η συνεχής παρουσία πυροσβεστικών οχημάτων, αεροσκαφών, ελικοπτέρων και δεκάδων ανθρώπων ανάγκασε τους λύκους να εγκαταλείψουν την περιοχή της φωλιάς και να μετακινηθούν βαθιά μέσα στις καλλιέργειες.
Από εκείνη τη στιγμή η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη.
Οι λύκοι κινούνταν μέσα σε πυκνά καλαμπόκια, ηλίανθους και βαμβάκια, όπου η ορατότητα είναι ελάχιστη.
Μια επιχείρηση σύλληψης δεν θα έθετε σε κίνδυνο μόνο την οικογένεια των λύκων.
Θα έθετε σε κίνδυνο και τους ίδιους τους ανθρώπους.
Εκείνη την περίοδο η οικογένεια αποτελούνταν από περίπου εννέα λύκους διαφορετικών ηλικιών, και από έξι νεογνά.
Ας αναλογιστεί κάποιος τον αριθμό!!!
Κανείς σοβαρός ερευνητής δεν δημιουργεί συνθήκες ώστε άνθρωποι και μια στρεσαρισμένη οικογένεια λύκων με νεογνά να βρεθούν ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο μέσα σε πυκνή βλάστηση.
«Αφού το βλέπατε άρρωστο, γιατί δεν κάνατε κάτι;»
Εδώ υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση.
Το βίντεο που είδε ο κόσμος δεν τραβήχτηκε επειδή γνωρίζαμε ότι το κουτάβι θα πέθαινε.
Τραβήχτηκε γιατί αυτή είναι η μεθοδολογία της έρευνάς μας.
Η επιστημονική έρευνα βασίζεται στην παρατήρηση και στην καταγραφή της φυσικής συμπεριφοράς των ζώων.
Αυτό κάνουμε κάθε μέρα.
Εκείνη την ημέρα είδαμε το κουτάβι μόλις για περίπου δέκα λεπτά, όσο καταγράφαμε τη συμπεριφορά της οικογένειας.
Η προσοχή μας ήταν στραμμένη στους λύκους.
Ναι, το κουτάβι έδειχνε καταπονημένο.
Όμως το ίδιο χρονικό διάστημα είχαμε καταγράψει και λυκόπουλα να εμφανίζονται ιδιαίτερα νωχελικά και να κοιμούνται σχεδόν συνεχώς, κάτι που αποδώσαμε στις ακραίες θερμοκρασίες των ημερών.
Όσον αφορά τα ίχνη που φαίνονταν στο πίσω μέρος του σώματος του κουταβιού, αρχικά δεν τα αξιολογήσαμε ως σαφή ένδειξη διάρροιας. Η πρώτη μας εκτίμηση ήταν ότι επρόκειτο για υπολείμματα από κοπριές βοοειδών, στις οποίες είχε καθίσει ή κυλιστεί. Στην περιοχή οι κτηνοτρόφοι απορρίπτουν συχνά κοπριές και, σε όλη τη διάρκεια της έρευνάς μας, είχαμε καταγράψει επανειλημμένα τους λύκους –και μαζί τους το κουτάβι– να παίζουν, να κυλιούνται, να ξαπλώνουν ή να ξεκουράζονται πάνω σε αυτές. Διαθέτουμε μάλιστα αρκετές σχετικές βιντεοσκοπήσεις.
Την επόμενη ημέρα, όταν ξαναείδαμε το υλικό με μεγαλύτερη προσοχή και προβληματιστήκαμε για την κατάσταση του κουταβιού, απευθυνθήκαμε σε κτηνίατρο. Εκείνος ήταν που επισήμανε ότι τα συγκεκριμένα ίχνη ενδέχεται να οφείλονται σε διάρροια και όχι σε υπολείμματα κοπριάς. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, με βάση όσα βλέπαμε στο πεδίο και όσα είχαμε παρατηρήσει επί εβδομάδες, δεν υπήρχε λόγος να οδηγηθούμε με βεβαιότητα σε αυτό το συμπέρασμα.
Οι καταγραφές μας γίνονταν μεταξύ 4 και 7 το πρωί, δηλαδή την ώρα που όλα τα ζώα επέστρεφαν από τη νυχτερινή αναζήτηση τροφής και αποσύρονταν για ξεκούραση.
Με βάση τα δεδομένα που είχαμε εκείνη τη στιγμή, δεν αξιολογήσαμε ότι συνέτρεχε άμεσος λόγος για μια τόσο σοβαρή επέμβαση.
Επιστρέψαμε στην περιοχή τρεις ημέρες αργότερα.
Στο διάστημα αυτό δεν υπήρχε καμία δυνατότητα να γνωρίζουμε τι είχε συμβεί.
Σήμερα όλοι βλέπουν το βίντεο γνωρίζοντας το τέλος της ιστορίας.
Εμείς όμως, όταν το καταγράφαμε, δεν γνωρίζαμε τι θα συνέβαινε τρεις ημέρες αργότερα.
Υπήρχε ακόμη μία σημαντική παράμετρος.
Τις τελευταίες εβδομάδες είχαμε παρατηρήσει ότι το κουτάβι άρχισε να έρχεται σε επαφή με άλλα αδέσποτα ή ημιδεσποζόμενα σκυλιά που τρέφονταν στα ίδια σημεία με νεκρά κτηνοτροφικά ζώα.
Μάλιστα, είχαμε αρχίσει να ελπίζουμε ότι σταδιακά θα απομακρυνόταν από τους λύκους και θα επανεντασσόταν στον πληθυσμό των σκύλων της περιοχής.
Και τέλος...
Αξίζει να γίνει κατανοητό ότι δεν θα οργανωνόταν όλη αυτή η επιχείρηση για να προστατευθεί ένας πληθυσμός λύκων ή για να αντιμετωπιστεί κάποιο περιστατικό που αφορούσε την άγρια ζωή.
Θα έπρεπε να κινητοποιηθούν δημόσιες υπηρεσίες, Δασαρχείο, κτηνιατρικές υπηρεσίες, ΟΦΥΠΕΚΑ και πιθανόν πολλοί ακόμη άνθρωποι, ώστε να οργανωθεί μια επιχείρηση μέσα σε ιδιωτικές καλλιέργειες, με μοναδικό σκοπό να συλληφθεί ένα άρρωστο κουτάβι σκύλου.
Στην πραγματικότητα, δεν κληθήκαμε να αποφασίσουμε αν θα σώζαμε ένα κουτάβι.
Κληθήκαμε να αποφασίσουμε αν η προσπάθεια διάσωσης ενός σκύλου δικαιολογούσε να τεθεί σε κίνδυνο μια ολόκληρη οικογένεια άγριων λύκων, να κινητοποιηθεί ένας ολόκληρος μηχανισμός, να διαταραχθεί μια ενεργή φωλιά και να εκτεθούν άνθρωποι και ζώα σε πρόσθετους κινδύνους.
Η δική μας απάντηση ήταν "όχι".
Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση.
Ήταν όμως, κατά τη γνώμη μας, η μόνη υπεύθυνη απόφαση.».
Διαβάστε επίσης:
Θεσσαλονίκη: Η πρώτη βιντεοσκόπηση θηλυκού λύκου που θηλάζει σκυλάκι
Βοηθήστε μας να συνεχίσουμε να σας ενημερώνουμε για όσα συμβαίνουν στα ζώα στην Ελλάδα ενισχύοντας το www.zoosos.gr
διαβάστε επίσης
