Έσωσαν αρκούδα που έπεσε σε κώμα μετά από τροχαίο και τη βρήκαν δολοφονημένη με φόλα στη Φλώρινα (βίντεο)

Της Ελένης Ηλιοπούλου

Το συγκλονιστικό γεγονός με τις τρεις δολοφονημένες αρκούδες μέσα σε 48 ώρες στους νομούς Φλώρινας και Κοζάνης αποδεικνύει πόσο στοχοποιημένα είναι και αυτά τα άγρια ζώα τα οποία εξοντώνονται με κάθε πιθανό τρόπο…Όμως η περίπτωσης της αρκούδας που στον ΑΡΚΤΟΥΡΟ ονόμασαν Κίρκη και είναι το τρίτο θύμα αυτών των ημερών είναι ξεχωριστή και εξόχως πιο δραματική η απώλεια της.

H αρκουδίτσα που βρέθηκε τραυματισμένη κοντά στο Δισπηλιό Καστοριάς τον περασμένο Αύγουστο μεταφέρθηκε στην Κτηνιατρική Κλινική του Α.Π.Θ. λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της...

Το ζώο είχε βρεθεί σοβαρότατα τραυματισμένο στις 9 Αύγουστου του 2025 στον νομό Καστοριάς στην Επαρχιακή Οδό Δισπηλιού – Αμπελοκήπων. Η νεαρή αρκούδα που τότε ήταν περίπου 7 μηνών είχε χτυπηθεί από όχημα και ήταν ουσιαστικά σε κωματώδη κατάσταση εξαιτίας και των πολλών καταγμάτων στο κρανίο της.

Οι επιστήμονες του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ κατάφεραν μετά από πολύ φροντίδα και προσπάθεια το ζώο να ζήσει και να ανακτήσει σταδιακά τις δυνάμεις του. Στις 12 Αυγούστου του 2025 ξύπνησε από το κώμα και άρχισε να τρώει. Οι φροντιστές της την τάιζαν στο στόμα με το κουτάλι, όπως μπορείτε να δείτε και στο σχετικό βίντεο. Για τη διάσωση της νεαρής αρκούδας τότε κινητοποιήθηκαν, εκτός από τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ, η Αστυνομία, η Διεύθυνση Δασών Καστοριάς, η Κτηνιατρική Σχολή του Α.Π.Θ. και η περιβαλλοντική οργάνωση Καλλιστώ.

Φέτος στα τέλη του Απριλίου και αφού το ζώο είχε ανακάμψει πλήρως οι άνθρωποι του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ άφησαν το ζώο ξανά ελεύθερο στη φύση με την ελπίδα αυτή τη φορά να σταθεί τυχερό. Η απελευθέρωση της έγινε στον νομό Φλώρινας.

10 μήνες μετά…

Την Παρασκευή 12 Ιουνίου η αρκούδα Κίρκη – δέκα μήνες μετά το τροχαίο – εντοπίστηκε νεκρή, δηλητηριασμένη από φόλα, σε δασική περιοχή μεταξύ των χωριών Κολχική και Υδρούσσα στη Φλώρινα.

Το σύστημα γεωεντοπισμού που έφερε στο κολλάρο η αρκούδα έδειξε το ακριβές σημείο όπου και άφησε την τελευταία της πνοή...

ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ: Οι αρχές άφησαν έτσι το πτώμα του δηλητηριασμένου ζώου για τρεις μέρες εκθέτοντας σε θανάσιμο κίνδυνο άλλα είδη

Στην ανακοίνωση του ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ σήμερα επισημαίνει τα εξής: «Νεκρή και η Κίρκη, το μικρό αρκουδάκι που περιέθαλψε ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ!

Τρεις νεκρές αρκούδες μέσα σε δύο ημέρες αποκαλύπτουν το κόστος της αδράνειας και την ανάγκη άμεσης, οργανωμένης διαχείρισης

Πριν από έναν χρόνο, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ παρενέβη ξανά στον δημόσιο διάλογο σχετικά με τις αυξανόμενες προσεγγίσεις αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές, επισημαίνοντας ότι την αδράνεια της Πολιτείας στην αντιμετώπιση του φαινομένου την πληρώνουν τόσο οι πολίτες όσο και τα ίδια τα ζώα.

Έναν χρόνο μετά, η διαπίστωση αυτή παραμένει δυστυχώς επίκαιρη.

Οι εμφανίσεις αρκούδων μέσα ή κοντά σε κατοικημένες περιοχές συνεχίζονται σε πολλές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και όχι μόνο. Οι κάτοικοι καλούνται συχνά να αντιμετωπίσουν μόνοι τους καταστάσεις που δημιουργούν ανησυχία και ανασφάλεια, ενώ η οργανωμένη ενημέρωση, η πρόληψη και η άμεση παρέμβαση των αρμόδιων μηχανισμών παραμένουν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ανεπαρκείς.

Ταυτόχρονα, τα ίδια τα ζώα εξακολουθούν να πέφτουν θύματα ανθρωπογενών απειλών.

Μέσα σε μόλις δύο ημέρες, τρεις αρκούδες βρέθηκαν νεκρές:

• Στο Πυλωρί του Δήμου Βοΐου, αρσενική αρκούδα ηλικίας περίπου 2,5 ετών θανατώθηκε με τρεις σφαίρες στο κεφάλι.
• Κοντά στο Αρμενοχώρι Φλώρινας, ακόμη μία αρκούδα βρέθηκε νεκρή, επίσης πυροβολημένη.
• Νεκρή βρέθηκε και η Κίρκη, η νεαρή αρκούδα που περιέθαλψε ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ για περίπου ένα έτος και επέστρεψε στη φύση πριν από λίγο καιρό. Ο θάνατός της προκλήθηκε σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις από δηλητηριασμένο δόλωμα.

Τρεις νεκρές αρκούδες μέσα σε δύο ημέρες δεν αποτελούν "ατυχή περιστατικά". Αποτελούν την πιο τραγική απόδειξη ότι το πρόβλημα παραμένει χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση, και ότι η επιχειρησιακή ετοιμότητα των αρμόδιων μηχανισμών εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το περιστατικό της Κίρκης. Παρά την επίσημη και έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών από την πρώτη στιγμή, δεν υπήρξε η προβλεπόμενη και αναγκαία άμεση κινητοποίηση για τη διαχείριση του συμβάντος παρά μόνο έπειτα από τρεις ημέρες!

Η καθυστέρηση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τη διερεύνηση του περιστατικού, αλλά ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, την κτηνοτροφία και την άγρια πανίδα. Ένα δηλητηριασμένο ζώο που παραμένει στο πεδίο μπορεί να αποτελέσει δευτερογενή πηγή δηλητηρίασης για άλλα άγρια ή οικόσιτα ζώα, πολλαπλασιάζοντας τις συνέπειες ενός περιβαλλοντικού εγκλήματος. Η έγκαιρη ανταπόκριση των αρμόδιων υπηρεσιών σε τέτοια περιστατικά δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας αλλά θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας και την αποτροπή περαιτέρω απωλειών.

Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία της αρκούδας

Τα πρόσφατα περιστατικά αναδεικνύουν ότι μεταξύ των βασικών ανθρωπογενών απειλών για την καφέ αρκούδα στην Ελλάδα παραμένουν η λαθροθηρία και τα δηλητηριασμένα δολώματα.

Η ανάκαμψη του πληθυσμού της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα αποτελεί αναμφισβήτητη επιτυχία της Ελλάδας στην προστασία της φύσης. Ωστόσο, η πιο συχνή παρουσία αρκούδων σε ορισμένες περιοχές δε μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την απουσία ουσιαστικής διαχείρισης ούτε ως εύκολη εξήγηση για κάθε περιστατικό.

Η συζήτηση γύρω από έναν υποτιθέμενο «υπερπληθυσμό» αποπροσανατολίζει από το πραγματικό πρόβλημα. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινόμενου προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές δε σκοντάφτει στην έλλειψη γνώσης ή θεσμικού πλαισίου. Τα αναγκαία εργαλεία υπάρχουν ήδη. Αυτό που εξακολουθεί να απουσιάζει είναι η συνεπής εφαρμογή τους και η επαρκής επιχειρησιακή υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η συνύπαρξη είναι εφικτή

Η εμπειρία από την Ελλάδα και το εξωτερικό δείχνει ότι η συνύπαρξη ανθρώπου και αρκούδας είναι εφικτή όταν εφαρμόζονται συστηματικά μέτρα πρόληψης και ενημέρωσης.

Βασικά μέτρα για τη μείωση της προσέλκυσης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές

1. Διαχείριση απορριμμάτων

• Τα απορρίμματα να απορρίπτονται μόνο μέσα σε καλά κλεισμένους κάδους.

• Οι σακούλες απορριμμάτων να τοποθετούνται στους κάδους την ημέρα της αποκομιδής και όχι από το προηγούμενο βράδυ.

• Σακούλες απορριμμάτων, οργανικά υπολείμματα ή άλλα αντικείμενα με έντονες οσμές να μην αφήνονται σε αυλές, μπαλκόνια ή εξωτερικούς χώρους.

2. Τρόφιμα και κατοικίδια

• Να μην αποθηκεύονται ή αφήνονται τρόφιμα σε εξωτερικούς χώρους.

• Η τροφή κατοικιδίων να παρέχεται και να αποθηκεύεται σε εσωτερικούς χώρους.

• Να αποφεύγεται η τοποθέτηση τροφής για αδέσποτα ζώα σε περιοχές όπου παρατηρείται παρουσία αρκούδων.

3. Αυλές, κήποι και οπωρώνες

• Οι καρποί των οπωροφόρων δέντρων να συλλέγονται έγκαιρα.

• Τα πεσμένα φρούτα να απομακρύνονται άμεσα από το έδαφος.

• Να μην παραμένουν σε εξωτερικούς χώρους τρόφιμα, ζωοτροφές ή άλλα υλικά που μπορούν να προσελκύσουν αρκούδες.

4. Κτηνοτροφικές και αγροτικές εγκαταστάσεις

• Μελίσσια, κοτέτσια, μικρές κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, λαχανόκηποι και οπωρώνες μπορούν να προστατευτούν αποτελεσματικά με ηλεκτροφόρες περιφράξεις.

• Όπου απαιτείται, να χρησιμοποιούνται πιστοποιημένες απωθητικές συσκευές για άγρια ζώα που είναι ένα πολύ φθηνό και ταυτόχρονα αποδοτικό μέτρο (Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ προμηθεύει τέτοιες συσκευές στον Δήμο Αμυνταίου).

5. Ενημέρωση και αναφορά περιστατικών

• Κάθε εμφάνιση αρκούδας κοντά σε οικισμό να αναφέρεται άμεσα στις αρμόδιες αρχές.

• Οι πολίτες να αποφεύγουν ενέργειες που μπορεί να οδηγήσουν σε εξοικείωση των ζώων με τον άνθρωπο.

Τα μέτρα αυτά είναι απλά, εφαρμόσιμα και αποδεδειγμένα αποτελεσματικά. Η εφαρμογή τους είναι ασύγκριτα πιο αποτελεσματική από παράνομες και επικίνδυνες πρακτικές όπως οι πυροβολισμοί ή η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων.

Ώρα για εφαρμογή των λύσεων

Η Ελλάδα διαθέτει ήδη το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές. Αυτό που λείπει είναι η πλήρης και συνεπής εφαρμογή του, καθώς και η αναγκαία επιχειρησιακή ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών.

Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ καλεί την Πολιτεία και τις αρμόδιες υπηρεσίες να ανταποκριθούν χωρίς άλλη καθυστέρηση στις ευθύνες που τους αναλογούν και να προχωρήσουν άμεσα στην πλήρη στελέχωση και επιχειρησιακή λειτουργία των Ομάδων Άμεσης Επέμβασης, στην ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών και στην εφαρμογή μέτρων πρόληψης στις περιοχές όπου το φαινόμενο έχει πλέον παγιωθεί. Η επανάληψη παρόμοιων περιστατικών καταδεικνύει ότι η απλή διαπίστωση του προβλήματος δεν αρκεί πλέον· απαιτείται άμεση και αποτελεσματική εφαρμογή των ήδη προβλεπόμενων λύσεων.

Η προστασία των πολιτών και η προστασία της αρκούδας δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Αντίθετα, αποτελούν δύο όψεις της ίδιας υποχρέωσης: μιας οργανωμένης, επιστημονικά τεκμηριωμένης και αποτελεσματικής προσέγγισης στην προστασία της βιοποικιλότητας.».

«Καλλιστώ»: Όσο οι φόλες παραμένουν στην ύπαιθρο, καμία προσπάθεια διάσωσης και επανένταξης δεν αρκεί από μόνη της

Για το έγκλημα η περιβαλλοντική οργάνωση «Καλλιστώ» επισημαίνει τα εξής: «Ήταν Αύγουστος του 2025 όταν η μικρή Κίρκη, μια θηλυκή αρκούδα μόλις 8 μηνών, τραυματίστηκε σοβαρά σε τροχαίο κοντά στο Δισπηλιό Καστοριάς. Ζύγιζε μόλις 20 κιλά και οι πιθανότητες δεν ήταν με το μέρος της.

Χάρη στην άμεση κινητοποίηση της Ομάδας Άμεσης Επέμβασης για την Αρκούδα της «Καλλιστώς», της Δασικής Υπηρεσίας, της Τροχαίας και των κτηνιάτρων που έσπευσαν να τη βοηθήσουν, η μικρή αρκούδα μεταφέρθηκε για περίθαλψη. Οι πρώτες μέρες ήταν δύσκολες, όμως η Κίρκη συνέχισε να παλεύει.

Στη συνέχεια φιλοξενήθηκε στο Κέντρο Περίθαλψης του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ - ARCTUROS», όπου για μήνες δέχθηκε φροντίδα και αποκατάσταση. Σιγά σιγά ανέκτησε τις δυνάμεις της, πήρε ξανά βάρος και, το σημαντικότερο, διατήρησε τα άγρια ένστικτά της. Όλοι περίμεναν τη στιγμή που θα επέστρεφε εκεί όπου πραγματικά ανήκει: στη φύση.

Και αυτή η στιγμή ήρθε. Πριν από λίγες ημέρες, η Κίρκη απελευθερώθηκε ξανά στο φυσικό της περιβάλλον. Ήταν μια ιστορία που έμοιαζε να έχει αίσιο τέλος. Δυστυχώς, δεν κράτησε πολύ.

Στις 13 Ιουνίου η Κίρκη βρέθηκε νεκρή στην περιοχή της Κολχικής Φλώρινας μετά την κατανάλωση δηλητηριασμένου δολώματος (φόλας). Στην περιοχή βρέθηκε άμεσα η Ειδική Μονάδα Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων του ΟΦΥΠΕΚΑ, με σκοπό να διερευνήσει το περιστατικό και να εντοπίσει τυχόν άλλα δηλητηριασμένα δολώματα ή νεκρά ζώα.

Ένα ζώο που επέζησε από ένα τροχαίο, άντεξε μήνες θεραπείας και κέρδισε ξανά την ελευθερία του, έχασε τελικά τη ζωή του από μια παράνομη πρακτική που εξακολουθεί να σκοτώνει άγρια ζώα στην ελληνική ύπαιθρο και που απειλεί ακόμα και τη δημόσια υγεία, παρά το γεγονός ότι έχει απαγορευτεί εδώ και δεκαετίες.

Η ιστορία της Κίρκης είναι μια υπενθύμιση ότι όσο οι φόλες παραμένουν στην ύπαιθρο, καμία προσπάθεια διάσωσης και επανένταξης δεν αρκεί από μόνη της. Όσο η Πολιτεία δεν λαμβάνει άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο και την τιμωρία των υπευθύνων, ο κύκλος αυτός θα συνεχίζει να επαναλαμβάνεται.».