Η νέα εγκύκλιος της ΕΛΑΣ με οδηγίες για όσα οι αστυνομικοί πρέπει να κάνουν για τις καταγγελίες τις σχετικές με τα ζώα

Η πίεση των φιλοζωικών φορέων προς την Ελληνική Αστυνομία για όσα δεν κάνουν οι αστυνομικοί υπάλληλοι κατά τη διαχείριση περιστατικών για κακοποίηση ζώων και όχι μόνο είχε ως αποτέλεσμα να εκδοθεί ακόμα μια εγκύκλιος με οδηγίες.

Η νέα εγκύκλιος εκδόθηκε 14 Μαρτίου 2026 και έχει αριθμό πρωτοκόλλου 1522/26/585180.

ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗΣ
ΖΩΩΝ 

1. Κεντρικός άξονας δράσης της Ελληνικής Αστυνομίας αποτελεί:
α. η προστασία των ζώων,
β. η διερεύνηση τέλεσης των αδικημάτων,
γ. η συλλογή των σχετικών αποδεικτικών στοιχείων και
δ. η παραπομπή του φερομένου/νων ως δράστη/δραστών στη δικαιοσύνη.

2. Σε όλες τις περιπτώσεις τα αδικήματα κατά των ζώων διώκονται αυτεπαγγέλτως, είτε είναι πλημμελήματα είτε κακουργήματα.

3. Επεξηγείται τι σημαίνει αυτεπάγγελτη δίωξη. Ότι δηλαδή σε κάθε περίπτωση που οι Αστυνομικές Αρχές πληροφορούνται/ λαμβάνουν γνώση, με ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟ, είτε με αυτοπρόσωπη αντίληψη είτε μετά από μήνυση, αναφορά, καταγγελία, ανακοίνωση ή ΑΛΛΗ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, ότι διαπράχθηκε αδίκημα σε βάρος ζώου, υποχρεούνται ΑΜΕΛΗΤΙ ΝΑ ΕΝΕΡΓΗΣΟΥΝ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ για τη βεβαίωση του αδικήματος.

4. Αναφέρεται στο ότι, πάνω στη πράξη βεβαίωσης μιας παράβασης πρέπει να αναγράφονται υποχρεωτικώς: α) η αρμόδια Αρχή και β) η προθεσμία στη προσφυγής.

5. Η απόφαση αποδοχής ή απόρριψης των αντιρρήσεων πρέπει να είναι πλήρως ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ.

6. Η διαπίστωση των παραβάσεων που επισύρουν διοικητική κύρωση, μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο επί τη βάσει αποδεικτικών στοιχείων.

7. Σε περίπτωση αμετάκλητης ποινικής καταδίκης προσώπου για κάποιο από τα εγκλήματα του ν.4830/2021, το οποίο συνιστά συγχρόνως και διοικητική παράβαση του ίδιου νόμου, η αρμόδια αστυνομική υπηρεσία ΥΠΟΧΡΕΟΥΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΧΡΟΝΙΚΟ να βεβαιώσει το σχετικό πρόστιμο.

8. Σε κάθε έλεγχο που διενεργείται για παραβίαση των κανόνων ευζωίας (πέραν του κλασσικού ελέγχου για τσιπ) θα πρέπει ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ ΚΑΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ να διερευνάται, αν τηρούνται από τον ιδιοκτήτη, οι 5 ελευθερίες και υποχρεώσεις που προβλέπονται στο Ν.4830/21.
Ειδικότερα: στην περίπτωση που η καταγγελία αφορά μόνιμη αλυσόδεση, αυτή πρέπει να διερευνάται ενδελεχώς και με ιδιαίτερη επιμέλεια, καθώς πρέπει να διακριβωθεί αν η πρόσδεση είναι μόνιμη ή προσωρινή προς αποφυγή λανθασμένων χειρισμών και ενεργειών, καθώς μόνο η μόνιμη αλυσόδεση αποτελεί τιμωρητέα πράξη. Η ίδια συνθήκη ισχύει και για την παραμονή ενός ζώου σε βεράντα διαμερίσματος.

9. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διερευνάται ΑΝ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΤΕΙ η σήμανση στο Ε.Μ.Ζ.Σ. καθώς υπάρχει πλήθος περιπτώσεων που η εν λόγω ενέργεια δεν έχει πραγματοποιηθεί.

10. Σε περιστατικό διατάραξης, λόγω του έντονου και συνεχούς γαυγίσματος σκύλου, οι επιληφθέντες αστυνομικοί οφείλουν να διερευνούν την αιτία που προκαλεί την επαναλαμβανόμενη ανησυχία και δυσφορία στο ζώο, καθώς δεν αποκλείεται να διαπιστώσουν πως πιθανόν συνδέεται με παθητική κακοποίηση (π.χ. το ζώο είναι ισχνό - σκελετωμένο και γίνεται προφανές πως δεν σιτίζεται επαρκώς ή βρίσκεται εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες ή παρότι διαθέτει βιβλιάριο υγείας, έχει κάποιο τραύμα ή ασθένεια και η περίθαλψή του καθυστερεί.

11. Τροχαία ατυχήματα με ζώα:
Στην περίπτωση που ο υπαίτιος δεν προβεί στην ανωτέρω ενέργεια και εγκαταλείψει το τραυματισθέν ζώο, προβλέπεται μόνο διοικητική κύρωση. Ταυτόχρονα, το αστυνομικό προσωπικό που επιλαμβάνεται, θα πρέπει να διερευνά, αν στην εν λόγω πράξη που επέφερε τον τραυματισμό του ζώου,συντρέχει το στοιχείο του δόλου, καθώς σε θετική περίπτωση, προκύπτει και ποινική ευθύνη για τον οδηγό.

12. Κακοποίηση - θανάτωση ζώων (αρ. 24 του ν. 4830/2021):
Πρόκειται για την πιο σοβαρή κατηγορία αδικήματος, με την οποία έρχονται αντιμέτωποι οι αστυνομικοί υπάλληλοι. Τα αδικήματα αυτού του είδους απασχολούν τις ελεγκτικές Αρχές ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ενώ λόγω του αντίκτυπού τους, αποκτούν μεγάλη δημοσιότητα. Συχνά παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσχέρειες στη διαλεύκανσή τους, καθώς σε πολλές περιπτώσεις ο δράστης είναι άγνωστος, ενώ επιπλέον υπάρχει απροθυμία –φόβος των μαρτύρων να καταθέσουν.
Οι αστυνομικοί οφείλουν να ενεργούν με σκοπό την συλλογή των απαραίτητων αποδεικτικών στοιχείων και την παραπομπή του δράστη στη δικαιοσύνη, όπως ενδεικτικά:
α)αυτοψία στον τόπο του εγκλήματος.
β) Αναζήτηση - εύρεση μαρτύρων και λήψη μαρτυρικών καταθέσεων.
γ) Αίτημα για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης στο ζώο (νεκροψία-νεκροτομή,
τοξικολογικές/ιστολογικές εξετάσεις) από την αρμόδια κτηνιατρική Αρχή.
δ) Αναζήτηση και αξιοποίηση τυχόν ΒΙΝΤΕΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ή φωτογραφικού υλικού.
ε) Κατάσχεση πειστηρίων και αποστολή για εξέταση.
Σε περίπτωση καταγγελίας για δηλητηριασμένες τροφές - φόλες, η ύποπτη τροφή αποστέλλεται για τοξικολογική ανάλυση.
Τέλος σημειώνεται, ότι οι εν λόγω ενέργειες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν άμεσα, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια κρίσιμων στοιχείων, η απώλεια των οποίων μπορεί να δυσχεράνει σημαντικά την ανακριτική διαδικασία.

13. Αναφορά στη ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΖΏΝΤΩΝ ΖΩΩΝ κατά τη μεταφορά τους θερινούς βάσει της υπ’ αριθ. 1090/177723 από 24-6-2022 Εγκύκλιου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

14. Τα κουτιά μεταφοράς κυνηγετικών σκύλων σε οχήματα, που θα πρέπει να είναι κατάλληλα με επαρκή χώρο, φωτισμό και αερισμό και να ικανοποιούν τις φυσιολογικές ανάγκες του ζώου. Η δε τοποθέτηση των εν λόγω κουτιών στο όχημα θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 36 του ν.5209/2025. Για τις σχετικές, δε, παραβάσεις που αφορούν φορτηγά οχήματα έχουν εφαρμογή οι ειδικές, περί
αυτών διατάξεις, του ν. 3446/2006.

15. Γίνεται αναφορά στη απαγόρευση χρήσης ζώων σε θεάματα και εκπαιδευτικές παραστάσεις με ενδελεχή αναφορά στις παραγράφους και εδάφια του άρθρου 23 του νόμου 4830/21. Αναφορά γίνεται και στη 50/23 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και επισημαίνεται πότε η παρουσίαση ζώων επιτρέπεται

16. Επισημαίνεται το γεγονός, ότι πολλές φορές πολίτες σιτίζουν ζώα (κυρίως γάτες) έξωθεν ή ακόμα και σε προαύλιους χώρους της οικίας τους. Αυτό δεν καθιστά τις γάτες άνευ ετέρου δεσποζόμενες, αλλά θα πρέπει να γίνεται αξιολόγηση των εκάστοτε πραγματικών περιστατικών.

17. Δύναται οι Αστυνομικές Υπηρεσίες να αποστέλλουν στο Ινστιτούτο γενετικού υλικού δείγματα γενετικού υλικού ζώων συντροφιάς, με σκοπό την ταυτοποίηση γεννητόρων, εγκαταλελειμμένων, νεκρών ή κακοποιημένων ζώων συντροφιάς.